In gesprek gaan met kinderen en volwassenen met een vluchtverhaal
Vele kinderen en volwassenen die gevlucht zijn, voelen zich ontworteld en ontheemd en missen hun thuisland. Tegelijkertijd zijn ze, bewust of onbewust, aan het 'wortelen in nieuwe aarde'. Kinderen zijn soms gevlucht zonder ouders of omgekeerd, en moeten na de vlucht opnieuw vorm geven aan opvoeden en opgroeien in radicaal andere omstandigheden.
Maak kennis met een diverssensitieve benadering van veranderende gezinsdynamieken en de gespreksmethodiek ‘Wortelen in nieuwe aarde’.
In deze bijscholing leer je vanuit een andere blik naar gezinsdynamieken kijken en maak je aan de hand van de symboliek van de bomenwereld kennis met methodieken om in gesprek te gaan met volwassenen en kinderen te helpen.
Sessies
Programma
Voormiddag (9.30 - 12.30 uur): Parentificatie na migratie
Hulpverleners die werken met gezinnen na gedwongen migratie maken zich geregeld zorgen over het welzijn van kinderen die zorgtaken opnemen, tolken voor hun gezin of financieel bijdragen. Deze bezorgdheden steunen vaak op westerse opvattingen over ouder-kindrelaties en wetenschap over parentificatie die vooral negatieve langetermijneffecten benadrukt.
In deze workshop bevragen en contextualiseren we deze aannames. Met sprekende praktijkvoorbeelden tonen we hoe gezinsdynamieken vorm krijgen in wisselwerking met socioculturele achtergronden, persoonlijke trajecten en huidige leefomstandigheden. Van daaruit reiken we concrete aanknopingspunten aan voor gezinsondersteuning. We gaan aan de slag met casussen en oefeningen. Deelnemers kunnen ook een eigen casus meebrengen. We baseren ons onder andere op lopend longitudinaal onderzoek met vluchtelingengezinnen en niet-begeleide minderjarigen in Belgische opvangcentra. Via een lived-experience benadering laten we zien hoe gezinnen zelf betekenis geven aan opvoeding, opgroeien en veranderende rollen, vóór en na migratie.
Tree of Life werd ontwikkeld door kinderpsychologe Ncazelo Ncube uit Zimbabwe en David Denbourough van het Dulwich Centrum in Australie (www.dulwichcentre.com).
Namiddag (13.00 - 16.00 uur): Wortelen in nieuwe aarde in gesprek met kinderen (6-12 jaar)
Op zoek naar manieren om de stem van kinderen met een migratie- of vluchtverhaal tot zijn recht te laten komen hebben Claire Wiewauters en Kaat Van Acker het verteldoosje 'Wortelen in nieuwe aarde: Vertelkaarten over vertrekken en aankomen' ontwikkeld. Het doosje is opgebouwd uit meer dan dertig prachtige vertelkaarten, vormgegeven door Marie van Praag.
De kaarten vertellen het verhaal van een boom die vertrekt uit het land waar hij opgroeit, onderweg is en uiteindelijk moet wortelen in nieuwe aarde. Ze helpen om in gesprek te gaan met kinderen en jongeren over de ervaringen voor, tijdens en na de vlucht. Het spel kan ook gebruikt worden voor kinderen en jongeren na migratie in brede zin en/of bij andere ingrijpende (gezins)transities. Het vertelspel kan ingezet worden in context van opvang, onderwijs, hulpverlening en therapie.
Tijdens deze bijscholing leer je de methodiek toepassen in je eigen werksetting, zowel individueel als in groepsverband.
Deze methodiek werd ontwikkeld in het kader van het onderzoek 'Veerkracht in beweging. Dynamieken van vluchtelingengezinnen versterken', waarin onderzoekers gingen praten met tientallen gezinnen. De bevindingen en feedback van de kinderen in dit onderzoek zijn geïntegreerd in de definitieve vormgeving'.
Docenten: Margot Lavent en Kaat Van Acker